Διακατεχόμαστε από το διττό λογισμικό της υποκειμενικότητας μας: αφενός από το λογισμικό της εγωκεντρικής επιβεβαίωσης του Εγώ μας, που μας τοποθετεί στο κέντρο του κόσμου, και αφετέρου από το λογισμικό του Εμείς, που μας ενώνει και μας ενσωματώνει μέσα σε μία κοινότητα. Το πρώτο αποκλείει οτιδήποτε άλλο έξω από τον εαυτό του, το δεύτερο περιλαμβάνει το Εγώ μας μεταξύ των άλλων σε ένα Εμείς.
Η βασική επιδίωξη της ανθρωπότητας είναι η επιδίωξη της προσωπικής μας ολοκλήρωσης μέσα σε μία υποστηρικτική κοινότητα. Ωστόσο, τα χειρότερα έχουν συχνά επικρατήσει. Οι ψευδαισθήσεις και η «τύφλωση» έχουν συχνά καθορίσει τη μοίρα των λαών. Η επιθυμία για εξουσία έχει οδηγήσει σε σφαγές και καταστροφές.
Αλλά τι σπατάλη για την ανθρωπότητα, δεδομένου του πόσου ανθρώπινου δυναμικού που δεν έχει πραγματοποιηθεί ποτέ, τόσες πολλές ανεκπλήρωτες ελπίδες, τόσους πολλούς χαμένους έρωτες, τόσες πολλές ματαιωμένες παρορμήσεις, τόσες πολλές χαμένες ευκαιρίες, τόσους δολοφονημένους μικρούς Μότσαρτ, τόσες πολλές παρεξηγήσεις, τόσες πολλές διαμάχες και ανόητα μίση.
Η συνείδηση θα πρέπει να είναι το μέλλον της ανθρωπότητας.
Η ζωή είναι μία πλοήγηση σε έναν ωκεανό αβεβαιότητας, με μερικά νησιά βεβαιότητας για να προσανατολιστεί κανείς και να φροντίσει τον εαυτό του.
Η συνείδηση μας, μάς διδάσκει ότι το μέλλον της ανθρωπότητας εξαρτάται επίσης από το μέλλον της συνείδησης.
Τόσο για να αποφευχθούν οι καταστροφές, όσο και για να αποφευχθεί η απανθρωπιά, είναι απαραίτητη μία βαθιά πνευματική και ηθική μεταρρύθμιση. Η αληθινή μετα-ανθρώπινη πρόοδος προϋποθέτει τη διατήρηση και την ανάπτυξη των ιδιοτήτων της ψυχής, του νου και της καρδιάς που είναι ακόμη υπανάπτυκτες και τόσο εύθραυστες στην ανθρωπότητα.
Σκέψεις και απόψεις του Edgar Morin (1921 – 2026) Ελληνοεβραϊκής καταγωγής, Γάλλος φιλόσοφος, συγγραφέας, κοινωνιολόγος.
Αναφέρεται στην ανθρώπινη συνείδηση που πρεσβεύει συγκεκριμένες αξίες που υπηρετούν την Ανθρωπιά.
Οι επιστήμες που βρίσκονται σε συνεχή εξέλιξη και με απρόβλεπτες επιτυχίες και κατακτήσεις, δεν είναι σε θέση να ορίσουν ηθικές αξίες που υπηρετούν τη ζωή από μόνες τους. Όπως π.χ. η πυρηνική φυσική, η ιατρική, η τεχνική νοημοσύνη, κ.ά.
Το μοντέλο ζωής που κυριαρχεί στον πολιτισμό μας σήμερα είναι κυρίως οικονομικό, που λειτουργεί ως κινητήριος δύναμη για τις όποιες επιλογές. Αυτό συχνά έρχεται σε αντίθεση με την ανθρωπιά, τη δικαιοσύνη, την ελευθερία και άλλες διαχρονικές αξίες που στήριζαν ενωμένη και λειτουργική μία κοινωνία.
Ο ατομικισμός με το Εγώ του, τη θέλησή του, τις επιθυμίες του και τις επιτυχίες του, λειτουργεί σαν ένας νέος θεός με στόχο την ευχαρίστηση και την ικανοποίηση. Το σίγουρο όμως είναι ότι γεννά τη μοναξιά, τον ανταγωνισμό, έλλειψη ειλικρινούς φιλίας, επιθετικότητα και φόβο. Δηλαδή δημιουργεί μία αυξανόμενη τοξικότητα στις ανθρώπινες σχέσεις.
Τα πάντα στη φύση είναι σε σχέση. Σχέση αλληλεξάρτησης και αλληλεπίδρασης. Είναι η δομή των συστημάτων. Η πραγματική μας φύση είναι να είμαστε σε σχέση λειτουργική, που μόνο οι ηθικές διαχρονικές αξίες μπορούν να την κρατήσουν ζωντανή.
Για να υπάρχει μία κοινωνία που να ευημερεί, είναι αναγκαία συνθήκη οι ψυχές των ανθρώπων που την αποτελούν, να είναι κοντά μέσα από βασικές ιδέες και αξίες. Για να επιτευχθεί αυτό απαραίτητη είναι μία σωστή εκπαίδευση και όχι μόνο η απλή διδασκαλία.
Σπύρος Μεταξάς Ψυχίατρος - Ψυχοθεραπευτής